شماره هجدهم

۲۹ مهر ۱۳۹۴ | ۱۶:۱۰

تاثیر فرهنگ و تمدن صقلیه بر اروپا )قرن های سوم تا پنجم ه ق(
بررسی تثبیت مرزهای ایران و ترکیه در دوره پهلوی اول
نیشابور در قرن های سوم و چهارم
روند شکل گیری و دگرگونی آتشکده در ایران از دیرزمان تا فرجام روزگار پارتیان
خط مشی مذهبی مغولان و ایلخانان در ایران
نگاهی به تاریخچه چای و نقش کاشف السلطنه در احیای صنعت چای ایران
تاثیر فرهنگ و تمدن صقلیه بر اروپا )قرن های سوم تا پنجم ه ق(

چکیده : سیسیل که در منابع اسلامی از آن به صقلیه یاد شده جزیره¬ای در جنوب ایتالیا و در دریای مدیترانه واقع است. در سال 290ه 902م جزیره صقلیه کاملاً به تصرف ابراهیم دوم اغلبی (حک 290ه 296 ه ) فرمانروای افریقیه درآمد،سپس فاطمیان بر¬آن مسلط شدند و در سال 483ه 1092م حاکمیت مسلمانان در صقلیه به پایان رسید. تاثیرات اساسی در جزیره انجام گردید ،تحولات علمی ، فرهنگی مسلمانان برای اهالی سیسیل وصف ناپذیر بود با گذشت کمتر از دودهه ازحضور مسلمانان ، زبان و فرهنگ ایشان غالب می گردد. مسلمانان کمتر ازدویست سال در صقلیه حکومت کردند و این جزیره به یکی از مراکز مهم فرهنگی و تمدنی جهان اسلام تبدیل گردید. صقلیه نقش عظیمی در انتقال علوم و فرهنگ اسلامی به اروپا داشته است . در خصوص ترجمه متون اسلامی به لاتین می ¬توان ادعا کرد که نخستین ترجمه منظم و گسترده‌ای که در این حوزه صورت گرفته است در سیسیل می‌باشد که می‌توان به سالرنو، پالرمو و ناپل دراین رابطه اشاره نمود.
بررسی تثبیت مرزهای ایران و ترکیه در دوره پهلوی اول

چکیده مفهوم مرز در ادبیات سیاسی مفهومی جدید است. در روزگار نه چندان دور از واژه¬ی «سرحدات» استفاده می¬شد و در روزگاران باستان برای تعیین قلمرو، به واژه و مفهوم «سرحد» اشاره داشتند. هم مرزی کشور ایران و عثمانی (ترکیه) در دوران مختلف تاریخی همواره منازعات و اختلافات متعددی را میان دو کشور پدید آورده است و عواملی نظیر اختلافات مذهبی، توسعه طلبی¬های حکومت عثمانی و مداخلات دول اروپایی انگلیس و روسیه و از همه مهمتر عدم تعیین دقیق سرحدات دو کشور از مهمترین عوامل تشدید برخوردها میان دو کشور بوده است. ارتباط خارجی دو کشور ایران و ترکیه در زمان پهلوی اول با رفع اختلافات دیرینه مرزی و فرهنگی دیرینه بین دو کشور تا حدی دوستانه شد، که حاصل آن یک دوره روابط نزدیک 16ساله (1320-1304ش/ 1941-1925 م) است. مسافرت رضاشاه به ترکیه در سال 1313ش/1934م آغاز فصل جدیدی در روابط دو کشور بود. رضاشاه پس از پنج هفته اقامت در ترکیه به ایران بازگشت. این مسافرت تأثیر زیادی در روحیه وی گذاشت، چنانکه از آن زمان بود که برخی اقدامات رضاشاه، که زمینه¬های ایجاد آنان تا حدی از قبل نیز آماده شده بود در زمینه¬های اجتماعی و فرهنگی در ایران شکل گرفت. در این دوران کم کم زمینه برای بستن پیمانهای منطقه ای از جمله پیمان منطقه ای سعدآباد (1316ش/1937م) که رضاشاه آن را در شرق بی سابقه می دانست، فراهم گردید. این زمان در واقع دوره جدیدی برای ایجاد روابطی کم و بیش گسترده در دیگر زمینه¬ها مانند ارتباطات فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و غیره شد. بالاخره در مورد تثبیت مرزهای ایران و ترکیه خود این دول بدین نتیجه رسیدند که برای حفظ و بقای موجودیت خود باید اختلافات را کنار گذاشته و با یکدیگر دست دوستی و آشتی بدهند و مرزهای خود را به تثبیت برسانند. مقاله حاضر بر آن است که ضمن بررسی مرزهای ایران و ترکیه در دوره پهلوی اول به بررسی تاریخچه و چگونگی روند تثبیت مرزهای ایران و ترکیه پرداخته شود.
نیشابور در قرن های سوم و چهارم هجری

چکیده نیشابور یکی از چهار تختگاه خراسان بزرگ، و از شهرهای قدیمی ایران زمین بوده است . در قرون اولیه اسلامی نیز دارای اهمیت سیاسی و فرهنگی بوده است. در این پژوهش تلاش گردیده است تا به اهمیت سیاسی نیشابور، وضع شهر نیشابور، مذهب، آداب و رسوم، زبان،کشاکش ها و درگیری ها، مدارس، اوضاع اقتصادی و فرق مذهبی در قرن سوم و چهارم پرداخته شود. در این مقاله نویسنده سعی دارد تا به اهمیت سیاسی ، اقتصادی، فرهنگی و مذهبی شهر نیشابور در قرون سوم و چهارم هجری بپردازد.
روند شکل گیری و دگرگونی آتشکده در ایران از دیرزمان تا فرجام روزگار پارتیان

چکیده سازه های دینی و شکل معماریشان از دیر باز مورد توجه بوده است. در هریک از ادیان و اقوام ،علاقه به ایجاد مأمنی برای ستایش به چشم می‌خورد، این علاقه گاه چنان گسترده است که خالق سازه‌ای چون زیگورات شده است و گاه آنچنان با سادگی آمیخته شده که شبهات بسیاری در مورد کاربردشان ایجاد کرده است ، چون صفه های اجرای مراسم هخامنشی. در ایران دین زرتشت همه جا با آتشکده شناخته می‌شود. جایگاهی برای نگاهداری آتش مقدس و اجرای مراسم آیینی. اما این که آتشکده ، از چه هنگام بدان معنا که اکنون می شناسیم ، شکل گرفت و دگرگونی شکل و اجزای آن ، موضوعی است که در این مقاله به طور خلاصه بدان پرداخته شده است. روند شکل گیری این سازه از این رو حائز اهمیت است که بخش مهمی از ابهامات دینی ایران در دوره‌ی پیش از رسمی شدن دین زرتشت در ایران را رفع می‌کند یعنی دوران پیش از ساسانیان. آتشکده به عنوان نماد دین زرتشت ، کلیدی در رفع این ابهام است. در این مقاله سعی شده ابعاد مختلف شکل گیری و ساخت این سازه در ایران مورد بررسی قرار گیرد و قدیمی ترین نوع آن بر اساس تحقیقات باستان شناسی و تاریخی مورد مداقه واقع شود.
خط مشی مذهبی مغولان و ایلخانان در ایران

چکیده روزگار زمامداری ایلخانان در ایران از چند جهت متفاوت ، خاصه از حیث سیاسی و دینی در تمام تاریخ ایران بعد از اسلام ، برخوردار از ویژگی های و خصوصیاتی متفاوت و منحصر به فرد است . ایلخانان مردمانی بودند ، از آنسوی رودهای جیحون و سیحون در شمال شرق فلات ایران ، با آداب و عقاید و زبانی دیگر گون و متفاوت با ایرانیان که در اوائل نیمه دوم قرن هفتم هجری از پی خشونت و خونریزی های اولیه چنگیز و فرزندان و فرزند زادگان او و قبایل و طوایف مغولی همراه و همگام ، دیگر بار با اهداف و انگیزه های جدید با سردمداری و سپهسالاری هلاکوخان نواده چنگیز راهی غرب سرزمین های تسخیری وی شده و به صورتی حساب شده با حذف دو نیروی سیاسی - مذهبی اثر گذار آن روز یعنی خلافت عباسی و اسما عیلیان ایران ، برهمه ایران آن روزگار استیلا یافتند و سلسله ی جدید از حاکمیت و فرمانروایی را ابنیاد نهادند که برای بیش از یک قرن با شرایطی ویژه و متفاوت استمرار یافت . از استراتژی های عمده در سیاست های حکومتی مغولان خاصه در دربار ایلخانان و زمامداران ایرانی آنها ، نوع نگاه و رویکردی بود که آنها نسبت به دین ، اقلیت های دینی ، افراد و گروهای مذهبی و تعارض ها و تضادهای متعارف اقلیتهای دینی داشتند. رویکرد حکومتی مغولان و ایلخانان به دین و امور مذهبی که از آن بعضاً با عنوان تسامح و تساهل مذهبی یاد میشود نسبت به دوره های قبل یا بعد از خود گونه متفاوتی بود که این پژوهش به دنبال باز نمایی و باز شناسی ابعاد گوناگون این رویکرد بوده و اهتمام به استقراء و استفهام ویژگی ها و خصوصیات سیاست ها و خط مشی های دینی و مذهبی ایلخانان دارد .
نگاهی به تاریخچه چای و نقش کاشف السلطنه در احیای صنعت چای ایران

چکیده چای گیاهی همیشه سر سبز با عمری یکصد ساله است که به موجب اسناد مدون سابقه ای به بیش از پنج هزار سال در کشور چین دارد. هر چند تاریخ چای نوشی در ایران سابقه ای طولانی دارد و به نقل از ابوریحان بیرونی به بیش از دو هزار سال می رسد ، اما تاریخ کشت آن عمری یکصدو سیزده ساله دارد و محمد میرزا کاشف السلطنه اولین نهال های چای را در سال 1319ق در لاهیجان و تنکابن با موفقیت کشت نمود که به ثمر نشت .محمد میرزا کاشف السطنه ، در راه احیاءوگسترش صنعت چای کشور با مشکلات عدیده ای روبرو بوده و حتی جانش را در این راه از دست می دهد. در این مقاله سعی شده است با تکیه بر اسناد و منابع جدید ، جدا از ارائه تاریخچه مختصری از چای،نحوه ورود چای به ایران و آغاز کشت آن در ایران و مشکلاتی که کاشف السلطنه در زمان کشت چای با آن مواجه بوده است را مورد تحلیل و بررسی قرار دهد.


صاحب امتياز: دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر ری مدير مسئول: دکتر محمد تقی امامی خویی سر دبير: دکتر اللهیار خلعتبری مدیر داخلی: دکتر محمد کلهر ويراستار: دکتر غلامرضا برهمند
صاحب امتياز: دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر ری
مدير مسئول: دکتر محمد تقی امامی خویی
سر دبير: دکتر اللهیار خلعتبری
مدیر داخلی: دکتر محمد کلهر
ويراستار: دکتر غلامرضا برهمند
تاريخ انتشار:: 2014-01-13
نشاني الکترونيک: moskuya@Gmail.com


نظر شما :