شماره بیست و دوم

۰۶ آبان ۱۳۹۴ | ۱۷:۲۴

روابط سیاسی ایران و عثمانی از ۱۲۱۲ تا ۱۲۶۵ ه ق
تحولات سیاسی ـاجتماعی آسیای مرکزی در سده نوزدهم میلادی
تاثیرات اقتصادی و اجتماعی بالا رفتن قیمت نفت در ایران مقارن با سال ۱۳۵۲ ه ش
روش های گردآوری اخبار و اطلاعات امنیتی در سیره نبوی و علوی
نقش آفرینی جاده ابریشم در جابه جایی ادیان و عقاید ملل
سلیمان میرزا و سامانه تحزب
روابط سیاسی ایران و عثمانی از ۱۲۱۲ تا ۱۲۶۵ ه ق

چکیده روابط ایران و عثمانی از اوایل عصر قاجار تا برقراری مشروطیت در ایران، تحولات سیاسی، فرهنگی و اقتصادی طرفین را دربرداشت.اختلاف ایران و عثمانی برسرحاکیمت برمنطقه سلیمانیه، انعقاد قرارداد ارزروم اول و دوم، تشکیل جلسات کمیسیون چهارجانبه، کمیسیون سرحدی محمره در راستای این روابط بود.مذاکرات سفارت سفرای ایران و عثمانی برای حل اختلافات دوکشور و مسایل مرزی و....درجهت پیشبرد تحکیم روابط دوکشور نقش مهمی را ایفا نمودند وبه این نکته می‌توان اشاره کرد که، برای حل اختلافات ایران و عثمانی کشورهای دول اروپایی از جمله روس و انگلیس نقش به سزایی داشتند. مقاله حاضر بر آن است که ضمن بررسی روابط ایران و عثمانی ووضعیت سرحدات ، روند پیدایش اختلافات میان دو کشور همسایه را مورد نقد و مداقه قرار دهد.
تحولات سیاسی ـاجتماعی آسیای مرکزی در سده نوزدهم میلادی

چکیده سرزمین ماوراء‌النهر و ترکستان که امروزه به آسیای مرکزی معروف شده است و از گذشته‌های دور جزیی از قلمرو اصلی ایران بوده است. روس‌ها بنابه دلا‌یل سیاسی نام آسیای میانه را برآن نهادند؛ زیرا می‌خواستند برای آن تاریخ جدیدی بسازند و اینگونه وانمود نمایند که با ایران قرابت فرهنگی زیادی نداشته است. نام شهرهای خوارزم ، بلخ و سغد در کتیبه‌های هخامنشی آمده است. به‌گواه اکثر مورخین خوارزم نخستین سرزمینی است که آریایی‌ها در آن سکنی گزیدند، به ناحیه‌ای که ایرانیان در آن ساکن شدند ایران ویج یا ایران وئجه می‌گویند. این مناطق در دوره اشکانی و ساسانی هم در سیطره ایران بودند و حتی خاستگاه اولیه اشکانیان در منطقه ترکمنستان امروزی بوده است. در دوره اسلا‌می ترکستان و ماوراءالنهر از مراکز مهم سیاسی و فرهنگی گردید و همگان از اهمیت تاریخی و فرهنگی شهرهایی مانند بخارا، سمرقند، خوارزم و... آگاه هستند. آنچه در این پژوهش مورد بررسی قرار گرفته، تحولات سیاسی- اجتماعی آسیای مرکزی در قرن نوزدهم است که منجر به از دست رفتن استقلال این ناحیه و ضمیمه آن به روسیه و ارائه آگاهی نسبتاً مبسوطی از اوضاع سیاسی- اجتماعی آسیای مرکزی در قرن نوزدهم . بخش اعظم آسیای مرکزی امروزی، همان ماوراءالنهر گذشته است. اطلاق کلمه"آسیای میانه" به این ناحیه توسط حکومت روسیه، بدون تردید از روی حسن نیت و مبتنی بر واقعیت های جغرافیایی تاریخی نبوده است. گذری سریع به این منطقه نشان می دهد که قبل از اسلام و بعد از آن، این ناحیه از آسیا نقش اساسی در تاریخ و تمدن و نیز تحولات سیاسی- اجتماعی جهان داشته است. سغد، سمرقند، بخارا، خجند، اشروسنه، ترمذ، خوارزم، خیوه و غیره همگی از پایگاه های عظیم تاریخ و تمدن اسلامی بوده اند. در این مقاله نویسنده سعی دارد تا ساختار سیاسی-اجتماعی خان نشین های آسیای مرکزی در قرن نوزدهم میلادی ، روابط این خان نشین ها با قدرت مرکزی و سیاست روسیه را در قبال تحولات آسیای مرکزی بررسی نماید.
تاثیرات اقتصادی و اجتماعی بالا رفتن قیمت نفت در ایران مقارن با سال ۱۳۵۲ ه ش

چکیده : کشف نفت را می توان معمار ساختار نوین اقتصاد ایران دانست. طی فرآیندی تاریخی سیاست و اقتصاد ایران چالشها و فرصتهای فراوان فراروی تصمیم گیران بروز نمود، که می توان جهش جهانی قیمت نفت در سال 1352 ه.شـ و قراردادهای منعقده مرتبط با آن را نقطه عطف در مسیر کشف، بهره برداری و فروش نفت در یکصد سال اخیر ایران دانست. این مقاله می کوشد تا با پرداختن به منابع معتبر تاریخی و مستندات موجود، تحلیلی توصیفی و کتابخانه ای ارائه نماید، تا با اتکاء بدان به توان به برخی پرسش ها پیرامون نفت و اقتصاد ایران پاسخ گفت. اساساَ روند برنامه ریزی جهت سرمایه گذاری و توسعه ی زیرساختهای اجتماعی ، فرهنگی ، سیاسی و اقتصادی پس از افزایش سهم ایران از درآمدهای ناشی از فروش نفت را می توان به چالش کشید. تمرکز ما بر این است، تا با پایبندی بر چار چوب اولیه که در حوزه نفت و اقتصاد ایران که هدف این تحقیق است، آینه ای شفاف در برابر شرایط اقتصادی ، اجتماعی و سیاسی را انعکاس داده تا در سایه آن بتوان بصورتی موشکافانه تعمق و تأمل در مناسبات نفت و اقتصاد ایران پی برد. پرسش اساسی را نیزمی توان اینگونه طرح نمود : که آیا نحوه هزینه کرد در آمدهای سرشار نفتی چه میزان تاثیر بر توسعه اقتصادی ایران گذارده است؟
روش های گردآوری اخبار و اطلاعات امنیتی در سیره نبوی و علوی

چکیده یکی از مهمترین نیازهای مسلم جوامع بشری، برخورداری از امنیت است که این موهبت با تدابیر دولت های حاکم بر آنها سایه می گستراند. جمع آوری اخبار و اطلاعات امنیتی از اصلی ترین اموری است که حکومت ها برای تأمین امنیت به آن نیاز دارند و حکومت اسلامی نیز در بدو شکل گیری و استمرارش از این امر بی نیاز نبوده است؛ به گونه ای که رسول گرامی اسلام(ص)وعلی(ع)در این راستا، با رعایت اصول اخلاقی وموازین شرعی، نسبت به این امر اهتمام ویژه ای می ورزیدند. در تأیید این ادعا شواهد بسیاری در منابع تاریخی و روایی وجود دارد که در این مقاله به نمونه هایی از آن موارد مانند نفوذ و جاسوسی، گشت و شناسایی، مصاحبه و بازجویی، بازرسی، شنود، تعقیب و مراقبت، استفاده از گزارش های مردمی و مخبرین داوطلب و... پرداخته شده و سعی شده است تا با تطبیق تدابیر و اقدامات رسول خدا(ص) و حضرت علی(ع) با اصطلاحات و تعاریف نوین اطلاعاتی و امنیتی، زمینه جهت شناخت ساده تر رویکرد های امنیتی آن بزرگان فراهم آورده شود.
نقش آفرینی جاده ابریشم در جابه جایی ادیان و عقاید ملل

چکیده : جاده ابریشم از شاهراه های منحصر به فرد در جهان باستان در سده ها و سالهای طولانی بوده که شرق وغرب عالم آن روزگاران را بهم پیوند می داد. ارتباط میان شرق وغرب دردنیای کهن در نبود راه های امن و آسان هوایی، دریایی ومجازی روزگار ما ،که روزانه و به آسانی هزاران محموله مادی و معنوی را جابجا می کنند تنها ازمحدود راه هایی صورت می گرفت که به نسبت حمایت و همراهی حکومت ها دربلاد مختلف و کثرت تردد و وفورکالا در آن ، آنها را به راه های شناخته شده ورسمی ومقبول تبدیل کرده بود.جاده ابریشم با همه قابلیت ها وویژگی های،اقلیمی، اقتصادی و اجتماعی که داشت در گذر زمان به یک شاهراه بازرگانی تبدیل شد و در میان ملل شهرت جهانی پیدا کرد. از این باب تمدن های قدیم در سه قاره آفریقا و اوراسیا را بهم پیوند میداد. تنوع طبیعی، فرهنگی و معیشتی قلمروهای متعددی که این جاده پر آوازه از آنها می گذشت، سبب گردید تا علاوه بر حمل کالا وجابجایی محموله های مادی مورد تقاضای سرزمین ها وبلاد در دو سوی این راه، خواسته یا نا خواسته اعتقادات، باورها، آداب،عقائد وادیان بسیاری را هم از سرزمینی دریک سوی از جهان به دیگر سو منتقل شده و بدین سان باورمندی ملت ها از آرا واعتقادات دیگر ملل تاثیرپذیرفته و غنی گردد. مسیحیت ازغرب، در امتداد راه ابریشم ودر گذر از سرزمین های پیرامونی دریای مدیترانه، سیاه، خزر، آرال ، بایکال و بالخاش به شرق دور راه یافت وآراء و عقاید زرتشت ،بودا، مانی ، مزدک ، کنفوسیوس و اسلام و نحله ها ی عرفانی واعتقادات خاص یک ملت به دیگر بلاد رسوخ ونفوذ کرد و علاوه بر انتقال و جابجایی این عقاید و ادیان سبب رشد و گسترش و بسط ایده ها و آراء مطرح در آنها گردید .
سلیمان میرزا و سامانه تحزب

چکیده یکی از دستاوردهای نوگرایانه انقلاب مشروطیت، پیدایش و حضور علنی نهادهای مدنی از جمله انجمن ها و احزاب سیاسی عصر قاجار بود. سلیمان میرزا از معدود اشراف زادگان مشروطه خواهی بود که مناسبات گسترده ای با نهادهای مدنی برقرار نمود. شرکت در تأسیس حزب نیمه چپ گرای دموکرات و دو حزب چپ گرای سوسیالیست و توده و احراز رهبری احزاب مزبور، نه تنها وی را به عنوان یکی از معاریف کنش گر سامانه تحزب در عرصه سیاسی جامعه ایران مطرح نموده بلکه این سؤال نیز به ذهن متبادر می شود که چگونه یک‌شاهزاده قاجار در رأس احزاب مزبور قرارگرفته است؟آیا می‌توان‌میان ماهیت‌سنتی‌پدر سالارانه‌ی مبتنی بر خودمحوری و ماهیت نوگرایانه‌ی مبتنی بر خرد جمعی تحزب تشابهی قایل شد و سلیمان میرزا را نقطه عطف آن قلمداد نمود؟ مقاله حاضر بر آن است ضمن بررسی جایگاه اجتماعی سلیمان میرزا به رهیافتی جهت انکشاف هم گرایی و یا واگرایی میان مواضع و کنش سیاسی وی در جایگاه رهبری احزاب دموکرات و سوسیالیست نایل گردد.


صاحب امتياز: دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر ری مدير مسئول: دکتر محمد تقی امامی خویی سر دبير: دکتر اللهیار خلعتبری مدیر داخلی: دکتر محمد کلهر ويراستار: دکتر غلامرضا برهمند
صاحب امتياز: دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر ری
مدير مسئول: دکتر محمد تقی امامی خویی
سر دبير: دکتر اللهیار خلعتبری
مدیر داخلی: دکتر محمد کلهر
ويراستار: دکتر غلامرضا برهمند
تاريخ انتشار:: 2012-10-14
نشاني الکترونيک: moskuya@Gmail.com


نظر شما :