شماره بیست و هفتم

۰۶ اردیبهشت ۱۳۹۵ | ۲۱:۰۱

فعالیت های فرهنگی و سندیکایی حزب کمونیست ایران از تاسیس تا فروپاشی
مسئله مالیات در دوره پیشامشروطه
نقش ناسیونالیسم در فروپاشی امپراتوری عثمانی در جنگ جهانی اول
بررسی تاریخی وضعیت اجتماعی زنان در جزیره العرب تا ۶۰۰ میلادی
تحلیل محتوایی هنر ساسانی بر اساس مسئله قدرت در نظریه آلتوسر
بررسی نقش مشروطه خواهان در تثبیت باورهای سنتی در انقلاب مشروطیت
فعالیت های فرهنگی و سندیکایی حزب کمونیست ایران از تاسیس تا فروپاشی

یکی از پیامدهای انقلاب اکتبر 1917م روسیه، شکل گیری حزب کمونیست ایران در بهار سال 1921 / 1299 ش، بود. این حزب تا سال1310 ش، و درپی تصویب قانون منع فعالیت¬های اشتراکی در خردادماه آن سال، در حوزه¬های سیاسی و فرهنگی بسیار فعال بود. برخلاف حیات سیاسی حزب که فقط یک سال به درازا انجامید ( در پی شکست جنبش جنگل )، حیات فکری و فرهنگی آن تا سال 1310ش، نزدیک به یازده سال تداوم یافت. این بخش اخیر از فعالیت¬های حزب کمونیست ایران کمتر مورد نظر و توجه اهل پژوهش قرار گرفته است. این مقاله سعی دارد با بهره گیری از روش تاریخی ( توصیفی- تحلیلی ) به واکاوی علل و عوامل گرایش حزب به سمت فعالیت¬های فرهنگی و سندیکایی و اجتناب از فعالیت¬های سیاسی آشکار در پی شکست جنبش جنگل، بپردازد.
مسئله مالیات در دوره پیشامشروطه

اخذ مالیات در حقیقت انتقال اجباری پول یا کالا از صاحبان آن‌ها به دولت است که به تدریج با تحول رفتارها و اندیشه‌های جوامع جایگاهی فراتر از تأمین درآمد دولت در عرصه‌ی اقتصادی و سیاسی یافته است. در ایران عهد قاجار مسئله‌ی مالیات ارتباط تنگاتنگی با اقتصاد داشته و از آنجا که اصلاح آن عاملی مهم در بهبود وضع اجتماعی و اقتصادی و به دنبال آن وضع سیاسی کشور بود، در تفکرات و اقدامات مصلحان آن عصر بازتاب یافت، به‌طوری که اصلاحات و تفکرات آنان گامی شد برای عبور ایران از دوره‌ی گذار پیشا مشروطه به پسا مشروطه و متمرکز شدن شیوه‌ی مالیات‌گیری در پی ایجاد یک حکومت مردم سالار در ایران. بررسی تفکرات مصلحان پیشا مشروطه در عرصه‌ی مالیات، و عواملی که بر عدم تحقق خواسته‌هایشان نقش داشته است، موضوع این مقاله می‌باشد.
نقش ناسیونالیسم در فروپاشی امپراتوری عثمانی در جنگ جهانی اول

فروپاشی امپراتوری عثمانی،بدون تردید از مهم ترین و تأثیر گذارترین حوادث سیاسی جهان اسلام در قرن بیستم م/چهاردهم ه.ق به شمار می رود. انعکاس تأثیرات این واقعه در قرن حاضر و مخصوصاَ سالهای اخیر نیز دیدهمی شود.عوامل مهمی در این فروپاشی نقش داشتند،سال های درازی این روند ادامه داشت تا جنگ جهانی اول به آن پایان داد. آن چه در این میان پررنگ تر و نمایان تر بود،استقلال طلبی ملت های تحت سلطه¬ی این امپراتوری بود. ناسیونالیسم که از سال های پایانی قرن نوزدهم م. کم کم در میان این اقوام معنایافت،طی سال های منتهی به جنگ و در طول آن شدت گرفت و باعث اقداماتی از سوی این اقوام شد که به تسریع فروپاشی امپراتوری انجامید. مسأله¬ی اصلی که در این پژوهش به آن پرداخته خواهد شد،بررسی نقش قومیت های عمده¬ی امپراتوری عثمانی درراستای تحقق حس ناسیونالیسی در آستانه¬ی جنگ جهانی نخست است که در نهایت منتهی به فروپاشی امپراتوری عثمانی شد.
بررسی تاریخی وضعیت اجتماعی زنان در جزیره العرب تا ۶۰۰ میلادی

مقاله‌ی حاضر به بررسی تاریخی وضعیت اجتماعی زنان در دوره‌ی عرب جاهلی می‌پردازد. در جـاهلیت پیش از اسلام مواهب حقوقی و ارزش‌های انسانی زن پایمال شده بود. زن جاهلی به طورکلی در بالاترین شرایط خود یک شهروند درجه‌ی دوم محسوب می‌شد که کارکردهای خاص و محدود خود را داشت. از طرفی، مردان نیز برای آنان ارزش و بهایی قائل نبودند. این‌که زن قبل از اسلام از چه جایگاه و موقعیتی برخوردار بوده و رویکرد عرب جاهلی به زن چگونه بوده و میزان حضور و مشارکت زن در مسائل اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی در چه وضعیتی بوده است، موضوع اصلی این نوشتار است.
تحلیل محتوایی هنر ساسانی بر اساس مسئله قدرت در نظریه آلتوسر

چگونگی تکوین هنرتاریخی، به ویژه از لحاظ محتوا، چالشی است که همواره در سوگیری به سمت اسناد هنری و تاریخ سیاسی در نوسان است. در حالی که اشراف بر شناخت جامعه به مثابه¬ی پیش شرط یک تحلیل مناسب در محتوای هنر تاریخی بسیار حائز اهمیت و این موضوعی است که در طرح مسئله مورد بحث قرار گرفته و در این رابطه به جامعه شناسی لوئی آلتوسر اشاره خواهد شد که در بخش نظری مقاله مورد بحث قرار می‌گیرد، به خصوص در مورد کارکرد قدرت به‌واسطه¬ی ساز و برگ¬های دولت و مکاتبه¬ی آلتوسر با آندره دپره در حیطه¬ی هنر، سپس با مروری بر ساختار دولت ساسانی، به تعیین عوامل قدرت و تأثیر آن در محتوای سیاسی آثار هنری این دوره پرداخته ¬خواهد شد و در انتهای بحث فرضیه¬ای در رابطه با جایگاه هنر تصویرگری در دولت ساسانی طرح می¬شود.
بررسی نقش مشروطه خواهان در تثبیت باورهای سنتی در انقلاب مشروطیت

انقلاب مشروطیت فریادی علیه استبداد و ظلم و ستم چند هزار ساله در ایران بود. جامعه‌ی ایران برای مواجهه با این پدیده، نیاز مبرم به تغییرات اساسی در چارچوب نظام فکری داشت. نظام فکری جامعه‌ی ایران بر اساس باورهای سنتی که تلفیقی از شرع و عرف (فرهنگ ایرانی) است، استوار شده بود که در این بین برتری با عرف بود. چراکه تابوهایی در جامعه‌ی ایران حاکم بود که ریشه در افکار و باورهای ایرانیان داشت. این تابوها در تاریخ میانه‌ی ایران به صورت باورهای سنتی درآمدند. از رهگذر این جریان بود که مخالفان، مشروطه را مغایر با سنت معرفی می‌کردند و حتی خود مشروطه خواهان با خبطی دیگر با سیاست تطبیقی و تلفیق مشروطیت و باورهای سنتی، در صدد رفع چالش برآمدند. عدم انقلاب فکری و اصلاحات گسترده منجر به تقلیل مفاهیم و مبانی مشروطیت شد، به طوری که مشروطه را نه با شرع، بلکه با عرف ایرانی تلفیق نمودند و سبب ناکامی مشروطیت شدند. این مقاله بر آن است که از سویی به چارچوب نظام فکری و تابوهای حاکم جامعه‌ی ایران بپردازد و از سویی دیگر با بررسی خبط و خطاهای مشروطه خواهان به یکی از مهام دلایل ناکامی مشروطیت در روند تحولات تاریخ معاصر ایران دست یابد.


صاحب امتياز: دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر ری مدير مسئول: دکتر محمد تقی امامی خویی سر دبير: دکتر اللهیار خلعتبری مدیر داخلی: دکتر محمد کلهر ويراستار: دکتر غلامرضا برهمند
صاحب امتياز: دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر ری
مدير مسئول: دکتر محمد تقی امامی خویی
سر دبير: دکتر اللهیار خلعتبری
مدیر داخلی: دکتر محمد کلهر
ويراستار: دکتر غلامرضا برهمند
تاريخ انتشار:: 2016-03-13
نشاني الکترونيک: moskuya@Gmail.com


نظر شما :